Gołębie Europejskie rasy krótkodziobe – Praski krótkodzioby

Gołębie Europejskie rasy krótkodziobe.

Praski krótkodzioby

Stara rasa gołębi znana i hodowana u naszych południowych sąsiadów już ponad 200 lat temu ( przed 1800r.). Centrum hodowlane znajdowało się w stolicy czech Pradze i stąd też wywodzi się nazwa rasy.

W Czechach gołębie te noszą nazwę: ”Praźsky kratkozoby rejdić”, na Słowacji „ Praźsky Letun kratkozoby”, w Niemczech „ Pragger kurzschnabliger Tümmler”, w Anglii „ Prague Short- facet Tumble”. Dzisiaj niezwykle trudno jest ustalić pochodzenie gołębi praskich. Z całą pewnością spokrewnione są z budapeszteńskimi krótkodziobymi, wiedeńskimi krótkodziobymi i naszymi maściuchami. Prawdopodobnie protoplaści tych ras pochodzą z Indii. Niewiadomo jednak kiedy zostały wprowadzone na tereny monarchii Austro- Węgierskiej. W Niemczech rasa ta znana jest od 1800 roku, już w tym czasie były to gołębie ukształtowane rasowo, przypuszczać więc można, że są rasą o wiele starszą. Dawniej hodowano je jako gołębie wybitnie wysoko lotne. ( G. Prütz 1886r.) latały 5-6 godzin na bardzo dużej wysokości. W górę wznosiły się szybkim spiralnym lotem, a po kilku minutach widać było tylko srebrne błyszczące kropeczki. Inny autor B. Dürigen ( 1906) opisuje gołębia praskiego jako „ szybkiego lotnika, który wytrzymuje wiele godzin lotu i zatacza piękne okręgi”. Ten sam autor wspomina, że praski wspólnie z budapeszteńskim nazywany jest „ mrakoryteć”, co w dowolnym tłumaczeniu możne oznaczać, „ tnący chmury” lub „ przecinający chmury” ( czeskie: mrok= chmura, rytec= grawer). Niemieckie źródła podają, że gołąb praski terenów monarchii Austro- Węgierskiej trafił na Śląsk, a później do innych miast niemieckich. Jego popularność Szczecinie spowodowana była tym, że Prutz ( 1876r) podróżował do Pragi, skąd wysyłał duże ilości gołębi do swojego rodzinnego miasta. Doprowadziło to do sytuacji, że każdy hodowca chciał mieć tylko praskie wysoko lotne. Popularność tej rasy była ogromna. Nad Szczecinem unosiły się stada liczące od 150 do 1000 sztuk gołębi. Tak dynamiczny rozwój hodowli możliwy był dzięki bardzo niskim cenom karmy, np. 50kg pszenicy kosztowało 3 marki ( ówcześnie). Niemieccy autorzy uważają, że praski krótko dzioby dzięki swej nadzwyczajnej lotności i wytrzymałości zdominował i wyparł lokalne rasy gołębi. Z gołębi praskich we Wrocławiu wyodrębniono lokalną odmianę o nazwie „ wrocławski lotny” ( Breslauer Tümmler) natomiast Szczecinie odmianę o nazwie „ szczeciński lotny” ( Stettiner Tümmler). Rasy te w typie i odmianach barwnych były bardzo podobne do gołębi praskich, gdyż były właściwie tylko ich wyselekcjonowaną odmianą. Wkład hodowców niemieckich to nadanie praskiemu innej nazwy i dużego rozgłosu. W początku XX wieku rozwój hodowli gołębi praskich był ważnym czynnikiem powstania licznych klubów hodowców. Pierwszy klub powstał 11 stycznia 1903r. w Pradze. W 1920r. opracowano pierwszy wzorzec tej rasy. Porównując dawne i współczesne gołębie praskie należy uwzględnić, że 200 lat temu gołąb krótko dzioby odpowiadał parametrami dzisiejszym gołębiom średniodziobym. Z czasem jednak w skutek selekcji i krzyżowania uszlachetniającego przekształcano je w rasę typowo krótkodziobą. Gołębie praskie krzyżowano z małym saskim Indinem zwanym w Niemczech „ niemieckim indianem” ( Deutsche Indianer). Dla informacji podaję, że obydwie wymienione rasy dzisiaj już nie istnieją. Niektórzy niemieccy hodowcy uważają, że do gołębi praskich dolano nieco krwi mewek orientalnych ( blondynety i bluesy). Współczesne gołębie praskie są klasyczną rasą krótkodziobą, która zatraciła swoje znakomite walory lotowe ze względu na krótki dziób bardzo źle wychowuje swoje młode. Dlatego też w hodowli praskich krótkodziobowych niezbędne są mamki. Gołębie praskie, tak jak większość krótkodziobowych są rasą wymagającą i dość trudną w hodowli. Aktualnie jest to rasa nieliczna hodowana w systemie wolierowym. Wspomnieć należy, że Czesi posiadają również gołębia „ praskiego średniodziobowego” ( Praźsky stredozoby rejdić), który jest ptakiem lotnym, żywotnym, dobrze karmiącym swoje potomstwo. Często wykorzystywany jest jako mamka do karmienia praskich krótkodziobych. Występuje on w takich samych barwach jak praski krótkodzioby. Gołąb ten wykorzystywany jest jako rezerwa genetyczna do odświeżania krwi praskiego krótkodziobego.

Syntetyczny opis rasy

Głowa- proporcjonalna, wyraźnie kostkowa z trzema widocznymi wzgórkami 9 dwa oczodołowe i jeden potyliczny) ciemię lekko wklęśnięte, czoło wysokie, szerokie, stromo opadające.

Oczy- duże perłowe, u siodłanych ciemne, u białych pasami perłowe lub ciemne, u pozostałych ciemne.

Brew- dobrze rozwinięta, u szymlowatych i barw pokrewnych ciemna, u żółtych białych zaróżowiona, u srebrzystych jasna, w grupie barwnych ( malovani) brew szeroka, pierścieniowa, żywo czerwona.

Dziób- krótki, gruby, szeroko osadzony ( 8-10mm) dobrze zwrotny, u szymlowatych i barw pokrewnych ciemno czarnego koloru, u pozostałych jasny lekko zaróżowiony, u czarnych tygrysowatych może być czarno siny.

Woskówki nosowe- delikatne, gładkie z białym nalotem, w grupie barwnych ( malovani) mogą być bardziej rozwinięte.

Szyja- raczej krótka, dobrze osadzona, gardło ładnie zaznaczone.

Figura- drobna ( im mniejsza tym wyżej ceniona), delikatna, średnio długa, grzbiet krótki, plecy szerokie, pierś ładnie wysunięta.

Skrzydła- krótkie przylegające, lotki szerokie, dobrze rozłożone, spoczywają na ogonie.

Ogon- średnio długi, wąski ( nieco dłuższy os sterówek), nie może dotykać ziemi.

Nogi- krótkie, delikatne, nieopierzone, żywo czerwone, pazurki w kolorze dzioba.

Postawa- umiarkowanie uniesiona, elegancka z efektownym stąpaniem na palcach.

Opierzenie- gęste, krótkie, gładkie, dobrze przylegające.

Barwa- czysta, równomiernie rozłożona, z odpowiednim połyskiem, bez domieszki innych barw, rysunek prawidłowy, wyraźny:

– u pasiastych odpowiednia barwa pasów, pasy wyraźne, dobrze ograniczone, wąskie,

– u biało pasiastych, wyraźnie wąskie, białe pasy na skrzydłach,

– czerwone i żółto płowe ( izabelowate), biało pasiaste, mają jasne lotki i ogon.

Barwa i rysunek- Szymlowate i barwy pochodne.

Barwnopasiaste- niebieskie z czarnymi paskami, srebrno płowe z brązowymi paskami, żółto płowe z żółtymi paskami, czerwono płowe z czerwonymi paskami.

Szymlowate- z żółtymi czerwonymi i czarnymi pasami, barwnolotne i marmurkowe.

Białopierśne- ( czajki)- żółte, czerwone, czarne, niebieskie, marmurkowe ( i inne odcienie barw), na barwnym tle białe są pierś, brzuch, podudzia i stek.

Barwne ( malowani) z czerwoną brwią

Jedno barwne- żółte, czerwone, czarne, białe, szaro brązowe.

Białolotne- żółte, czerwone, czarne, niebieskie, białolotne mają po 5-8 białych lotek w skrzydle.

Siodłane ( gąski)- żółte, czerwone, czarne niebieskie, srebrzyste oraz inne odcienie tych barw.

Rysunek- biała głowa, przednia część szyi, brzuch, uda i skrzydła do ramion, pozostałe części ciała są barwne.

Tygrysowate- żółte, czerwone, czarne, szaro brązowe.

Rysunek- głowa biała, lekko nakrapiana, barwne: lotki, ogon i dolna część brzucha ( do połowy piersi).

 

Autor: Zbigniew Gilarski

Artykuł został udostępniony przez redakcje miesięcznika Fauna & Flora