Gołąb Bagdeta – Historia

Gołąb Bagdeta – Historia

Nasi południowi sąsiedzi- Czesi, wyhodowali trzy rasy gołębi zaliczane do grupy bagdet, są to: Bagdeta ostrowska- nazwa oryginalna „ Ostravska bagdeta”; Bagdeta czeska- „ Cecska bagdeta” i Bagdeta morawska- „ Morawska bagdeta”.

Te trzy rasy pomimo bliskiego sąsiedztwa z naszym krajem, są praktycznie nieznane polskim hodowcom. Wynika to z faktu, że również w swojej ojczyźnie nie są zbyt licznie hodowane.

Bagdety, to w średniowieczu jedna z najszlachetniejszych ras gołębi służących do przenoszenia wiadomości. Nazwę swą wzięły od Bagdadu- obecnej stolicy Iraku. Metropolia ta w dawnych czasach była jednym z ważniejszych ośrodków handlowych świata orientalnego. Tam krzyżowały się ważne szlaki handlowe łączące Europę z Azją. Tam też na szeroką skalę zaczęto wykorzystywać zdolności gołębi do szybkiego przenoszenia informacji. W dawnych czasach był to jedyny w miarę niezawodny sposób przenoszenia wiadomości na duże odległości. Ówcześni hodowcy preferowali niezawodność szybkość powracania. Wyróżniającym się gołębiom nadawano imiona oraz kojarzono z osobnikami o podobnych cechach. O niezawodności dawnych posłańców świadczy fakt, że wysłane listy sporządzone były tylko w dwóch egzemplarzach. Świadczy to o wysokiej skuteczności gołębiej poczty i zaufaniu człowieka do skrzydlatych posłańców. Z czasem gołębie te trafiły do Europy, gdzie były doskonalone i wykorzystywane do przenoszenia wiadomości. Najlepsze cechy, takie jak zmysł orientacji i instynktu powrotu do macierzystego gołębnika utrwalone zostały u współczesnych gołębi pocztowych. Natomiast hodowcy w różnych krajach w drodze krzyżowań stworzyli nowe, ozdobne rasy, noszące zazwyczaj nazwy związane z miejscem ich wyhodowania. W ten sposób swoje bagdety stworzyli również czescy hodowcy.

Bagdeta ostrowska

Znana jest od około 1880 roku i jak sama nazwa wskazuje, rasa ta wyhodowana została w Ostrawie i przez długi czas była mało znaną lokalną rasą gołębi. Pierwszy wzorzec bagdety ostrowskiej opublikowany został w 1940 roku w piśmie” Ceske holubarstvo”. Według źródeł czeskich, rasa ta powstała z krzyżowania gołębi pocztowych, kariera, bagdety francuskiej, bagdety norymberskiej i mewek. Jednak ze względu na intensywnie czerwoną brew u bagdety francuskiej i norymberskiej więzły krwi z bagietą ostrowską wydają się dość wątpliwe. Bardziej prawdopodobne ze względu na niektóre zewnętrzne cechy rasowe jest pokrewieństwo tej rasy z naszym listonoszem, opisanym w f&f nr2/2000r. Dawniej wśród naszych listonoszy trafiały się osobniki z żyłą ( wamą) oraz żabotem na piersi. Nie jest wykluczone, że listonosze, niegdyś licznie hodowane w Małopolscy trafiły do naszych południowych sąsiadów. Są to jednak tylko przypuszczenia, gdyż brak jest bezpośrednich dowodów na pokrewieństwo tych ras. Charakterystyczny żabot występujący u bagdety ostrowskiej spotykany jest również wśród współczesnych gołębi pocztowych. Przez długi czas bagdecie ostrowskiej przypisywano zdolności orientacji właściwie gołębiom pocztowym i z tego też powodu mylnie zaliczana była do gołębi pocztowych.

Syntetyczny opis rasy

Głowa- wąska, długa, czoło niskie, ciemię umiarkowanie wypukłe.

Oczy- duże, u wszystkich odmian perłowe, za wyjątkiem białych, które mogą mieć oczy ciemne.

Brew- szeroka, gładka, barwy cielistej ( jasnej).

Dziób- dość mocny, długi, razem z głową tworzy ładny łuk, brodawki nosowe dobrze rozwinięte, biało przypudrowane.

Szyja- długa, dobrze osadzona z wyraźnym „ ogryzkiem” ( gryką) i wyrazistym żabotem.

Pierś- umiarkowanie szeroka, wysunięta do przodu.

Plecy- niezbyt szerokie, opadające w kierunku ogona.

Skrzydła- długie, lekko przylegające do ciała, lotki spoczywają na ogonie.

Ogon- długi, równy z linią grzbietu, nie może dotykać podłoża.

Nogi- długie, lekko ugięte, nieopierzone. ‘

Upierzenie- krótkie, gładkie.

Barwa- ocenia się wszystkie barwy występujące u gołębi pocztowych.

Wady- nadmiernie rozwinięte woskówki, brew mięsista wystająca ponad linię głowy, krótka szyja, krótkie nogi, drobna figura, mało wyraźny żabot, niewyraźny” ogryzek”.

 

Bagieta czeska

Zwana też indianem pardubickim, jest to stosunkowo młoda rasa, uznana w 1941 roku. W typie podobna jest do dragona. Najprawdopodobniej wyhodowana została przez skrzyżowanie gołębi tureckich tureckich indianem. Rasa nieliczna, hodowana we wschodniej części Czech.

Syntetyczny opis rasy

Głowa- szeroka, wraz z dziobem tworzy klin.

Oczy- perłowe, u białych ciemne.

Brew- jasno- czerwona, szeroka.

Dziób- silny, w kształcie tępego klina, lekko zaróżowiony, u czarnych i niebieskich może być czarny.

Szyja- średnio krótka, dobrze osadzona, gardło łagodnie wykrojone.

Pierś- szeroka, wysunięta do przodu.

Plecy- grzbiet krótki, opadający w kierunku ogona.

Skrzydła- umiarkowanej długości, lotki spoczywają na ogonie.

Ogon- nieznacznie dłuższy od skrzydeł, zwarty.

Nogi- średnio krótkie, nieopierzone.

Opierzenie- gładkie, dobrze przylegające, czasem występuje z niewielkim szpiczastym czubkiem.

Barwa- ocenia się wszystkie barwy i wzory rysunku.

Wady- widoczny” ogryzek”, zła barwa oczu, mięsiste brwi wystające ponad linie głowy, drobna figura, opierzone nogi.

 

Bagieta morawska

To najmłodsza z prezentowanych ras, oficjalnie uznana w 1967 roku. Jednak znana była dużo wcześniej. Nasz autor E.A. Terlecki w książce” chów gołębi” Lwów 1907, opisuje tą rasę pod nazwą bagdeta morawska ( Mahrishe Bagdette), zaznaczając, że rasa ta jest tylko odmianą gołębia tureckiego. Natomiast źródła czeskie podają, że gołąb ten jest produktem krzyżowania bagdety francuskiej, bagdety sztajnhamskiej , bagdety czeskiej, sztraserów morawskich i gołębi hiszpańskich. Współczesna bagieta morawska to gołąb duży, silny, bardzo żywotny, o wadze ok.600g, posiadający z tyłu głowy ostry czubek.

Syntetyczny opis rasy

Głowa- długa, u góry spłaszczona.

Oczy- pomarańczowe wpadające w czerwień, u białych ciemne.

Brew- jasno czerwona, umiarkowanie rozwinięta.

Dziób- długi, silny, ideałem jest dziób jasny, u czarnych niebieskich dopuszcza się kolor ciemny.

Szyja- dość długa z widocznym” ogryzkiem”.

Pierś- szeroka, wysunięta do przodu.

Skrzydła- długie, dobrze przylegające do tułowia.

Ogon- zwarty, noszony w linii grzbietu.

Nogi- silne, nieopierzone.

Opierzenie- gęste, dobrze przylegające, na głowie występuje ostry czubek.

Barwa- czarna, czerwona, żółta, biała, czerwona, niebieska z pasami, tygrysowata.

Wady- perłowe oczy,wadliwy czub, ciemny dziób, drobna figura, krótkie nogi.

 

Autor: Zbigniew Gilarski

Artykuł został udostępniony przez redakcje miesięcznika Fauna & Flora